Ο εγκέφαλος θέλει προπόνηση : γιατί η μάθηση, η περιέργεια και οι νέες εμπειρίες έχουν αξία σε κάθε ηλικία.

Μαθαίνουμε διαρκώς

Προσπαθούμε να χρησιμοποιήσουμε μια καινούργια εφαρμογή, αλλάζουμε διαδρομή, διαβάζουμε για ένα άγνωστο θέμα ή ξεκινάμε ένα νέο χόμπι. Μικρές προκλήσεις που μας βγάζουν από το γνώριμο και ζητούν από τον εγκέφαλο να κάνει αυτό που ξέρει καλά: να μαθαίνει.

Συχνά θεωρούμε ότι η μάθηση αφορά κυρίως τα πρώτα χρόνια της ζωής. Στην πραγματικότητα, η ανάγκη να παραμένουμε πνευματικά ενεργοί δεν έχει ημερομηνία λήξης, και η φροντίδα της γνωστικής υγείας αποτελεί βασικό κομμάτι της συνολικής μας ευεξίας.

 

Τι σημαίνει γνωστική υγεία;

Ο εγκέφαλος δεν είναι απλώς η «μνήμη» μας. Η γνωστική λειτουργία περιλαμβάνει την ικανότητα να σκεφτόμαστε, να μαθαίνουμε, να συγκεντρωνόμαστε, να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες και να παίρνουμε αποφάσεις. Όλες αυτές οι λειτουργίες είναι απαραίτητες για καθημερινά πράγματα: από το να οργανώσουμε την ημέρα και τα οικονομικά μας μέχρι το να οδηγήσουμε ή να μαγειρέψουμε.

Ο εγκέφαλος αλλάζει με την πάροδο του χρόνου, αλλά δεν σταματά ποτέ να μπορεί να μαθαίνει.

Οι μελέτες δείχνουν ότι η γνωστική έκπτωση συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες, όπως η φυσική αδράνεια, το κάπνισμα, η υπέρταση και η κοινωνική απομόνωση.

Το να κρατάμε λοιπόν τον εγκέφαλο ενεργό δεν σημαίνει να λύνουμε σταυρόλεξα μανιωδώς, αλλά να συνεχίζουμε να του δίνουμε λόγους να προσαρμόζεται.

 

Η περιέργεια δεν έχει ηλικία

Ένα βιβλίο, ένα μουσικό όργανο, μια ξένη γλώσσα, ένα νέο χόμπι, μια νέα συνταγή ή ακόμη και η εξοικείωση με μια καινούργια τεχνολογία μπορούν να μας φέρουν αντιμέτωπους με νέες πληροφορίες και δεξιότητες.

Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε κάθε δραστηριότητα σε «άσκηση εγκεφάλου», αρκεί να δίνουμε στον εαυτό μας ευκαιρίες να ανακαλύπτει.

 

Δεν υπάρχει ένα μαγικό brain game

Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μια ολόκληρη αγορά γύρω από παιχνίδια και εφαρμογές που υπόσχονται καλύτερη μνήμη, μεγαλύτερη συγκέντρωση ή ακόμη και προστασία από τη γνωστική έκπτωση.

Ορισμένες μορφές οργανωμένης γνωστικής εκπαίδευσης έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε συγκεκριμένες δεξιότητες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οποιοδήποτε sudoku, puzzle ή brain-training app αποτελεί «ασπίδα» για τον εγκέφαλο. Η γνωστική υγεία είναι πολύ πιο σύνθετη.

 

Σώμα και εγκέφαλος είναι ένα σύστημα

Η υγεία του εγκεφάλου συνδέεται στενά με τη συνολική υγεία. Η φυσική δραστηριότητα, η αρτηριακή πίεση, ο ύπνος, η διατροφή και η διαχείριση χρόνιων παθήσεων (όπως ο διαβήτης) αποτελούν κομμάτια της ίδιας εικόνας. Παράγοντες όπως η υπέρταση και το κάπνισμα επηρεάζουν άμεσα την αιμάτωση του εγκεφάλου και έχουν ενταχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στους παράγοντες κινδύνου για άνοια.

 

Η δύναμη της κοινωνικής επαφής

Οι κοινωνικές δραστηριότητες δεν προσφέρουν μόνο συντροφιά, αλλά κρατούν ενεργές πολλές λειτουργίες ταυτόχρονα. Κάθε συζήτηση μάς βάζει στη διαδικασία να ακούμε, να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες, να θυμόμαστε και να αναγνωρίζουμε συναισθήματα.

Καθώς η συνταξιοδότηση μπορεί να περιορίσει τις επαφές που μέχρι πρότινος προσέφερε η εργασία, έχει σημασία να αναζητούμε νέες αφορμές για επικοινωνία μέσω φίλων, ομάδων ή εθελοντισμού, αποτρέποντας την κοινωνική απομόνωση που συνδέεται με τη γνωστική έκπτωση.

 

Δοκιμάστε κάτι στο οποίο δεν είστε καλοί

Μαθαίνοντας κάτι καινούργιο στα 30, στα 50 ή στα 80, είναι φυσιολογικό να δυσκολευόμαστε. Η αξία δεν βρίσκεται στο να γίνουμε εξαιρετικοί, αλλά στην ίδια τη διαδικασία της ανακάλυψης και του λάθους.

 

Σπάστε τη ρουτίνα

Η ρουτίνα είναι χρήσιμη. Μας βοηθά να οργανώνουμε την καθημερινότητά μας και να έχουμε ένα σταθερό πρόγραμμα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει όλες οι ημέρες να μοιάζουν μεταξύ τους. Δώστε στο μυαλό σας καινούργια ερεθίσματα:

• Πηγαίνετε σε ένα μέρος που δεν έχετε επισκεφθεί, ακόμη κι αν βρίσκεται μέσα στην ίδια σας την πόλη.
• Διαβάστε κάτι διαφορετικό από αυτά που συνήθως επιλέγετε: ένα άλλο είδος βιβλίου, ένα καινούργιο περιοδικό ή ένα θέμα που δεν γνωρίζετε καλά.
• Αλλάξτε κάτι στις καθημερινές σας συνήθειες. Κάντε μια διαφορετική διαδρομή στον περίπατό σας ή δοκιμάστε μια καινούργια δραστηριότητα.
• Μάθετε να χρησιμοποιείτε κάτι καινούργιο, αντί να ζητάτε κάθε φορά από τα παιδιά ή τα εγγόνια σας να το κάνουν για εσάς.
• Εξοικειωθείτε περισσότερο με την τεχνολογία. Smartphone, tablet, εφαρμογές και βιντεοκλήσεις μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρίες για μάθηση αλλά και επικοινωνία.

Δεν χρειάζεται να γίνετε influencer στα 75! Αρκεί να μη σταματήσετε να δοκιμάζετε καινούργια πράγματα επειδή θεωρείτε ότι  “αυτά είναι για τους νέους”.

 

Πότε χρειάζεται προσοχή;

Η περιστασιακή αφηρημάδα (όπως το να ξεχάσετε γιατί μπήκατε σε ένα δωμάτιο) είναι απολύτως φυσιολογική. Αν όμως οι αλλαγές στη μνήμη, στη γλώσσα ή στην εκτέλεση καθημερινών εργασιών γίνονται συχνές και επηρεάζουν την ανεξαρτησία σας, τότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Η αρθρογραφία του δικτύου Green Pharmacy αντλεί στοιχεία μόνο από έγκυρες πηγές και επίσημους φορείς. Η αρθρογραφία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική διάγνωση και αγωγή.

Βρείτε τώρα δίπλα σας ένα φαρμακείο του Δικτύου Green Pharmacy εδώ!