Σύνταξη: Ηλιάδου Αφροδίτη, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity
Email: iliadouafroditi@outlook.com

Η εμμηνόπαυση, με τον τρόπο που χρησιμοποιείται στις καθημερινές μας κουβέντες, ουσιαστικά συμπεριλαμβάνει τρεις περιόδους έντονων βιολογικών και ορμονικών αλλαγών στη ζωή της γυναίκας:

  • την περιεμμηνόπαυση -τα χρόνια που οδηγούν στην εμμηνόπαυση κατά τα οποία οι ορμονικοί κύκλοι διαταράσσονται,
  • την εμμηνόπαυση -την ημέρα που θα συμπληρωθεί ένα έτος από την τελευταία εμμηνορυσία- και
  • την μετεμμηνόπαυση– η χρονική περίοδος που ακολουθεί την εμμηνόπαυση.

Καθ’ όλη αυτήν την περίοδο, η μείωση των οιστρογόνων επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο για οστεοπόρωση, καρδιαγγειακά νοσήματα, διακυμάνσεις στη διάθεση και διαταραχές ύπνου. Παράλληλα, μεταβάλλονται οι διατροφικές ανάγκες ενώ συχνά αλλάζει και η λειτουργία του εντέρου. Σε αυτό το πλαίσιο, τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά χωρίς, ωστόσο, να αντικαθιστούν μια ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Ακολουθεί μια μίνι παρουσίαση των συμπληρωμάτων που μελετώνται συχνότερα στην εμμηνόπαυση, των πιθανών οφελών τους και των σημείων που χρειάζονται προσοχή.

Ασβέστιο και βιταμίνη D αποτελούν θεμέλια της οστικής υγείας

Μετά την εμμηνόπαυση, ο κίνδυνος απώλειας οστικής μάζας αυξάνεται σημαντικά. Όταν η διατροφική πρόσληψη ασβεστίου δεν επαρκεί, η χρήση συμπληρώματος μπορεί να εξεταστεί. Η βιταμίνη D είναι εξίσου καθοριστική, καθώς διευκολύνει την απορρόφηση του ασβεστίου και συμβάλλει στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας. Οι σύγχρονες οδηγίες τονίζουν ότι τα συμπληρώματα αυτών των θρεπτικών συστατικών θα πρέπει να χορηγούνται κυρίως όταν υπάρχει τεκμηριωμένη ανεπάρκεια και όχι προληπτικά.

Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα για την καρδιά, τη φλεγμονή και τη διάθεση

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (EPA και DHA) έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και υποστηρίζουν την καρδιαγγειακή υγεία, η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την εμμηνόπαυση αφού τα οιστρογόνα που προστατεύουν την καρδιά μας είναι σε πτώση. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορούν να βοηθήσουν στις διακυμάνσεις της διάθεσης και στη γενικότερη ψυχική ευεξία, ειδικά σε περιόδους αυξημένου στρες.

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βασικές για την παραγωγή ενέργειας και το νευρικό σύστημα

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β συμμετέχουν στον μεταβολισμό, στη λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη ρύθμιση της ενέργειας. Η επαρκής πρόσληψή τους μπορεί να συμβάλει στη μείωση της κόπωσης και στη στήριξη της διάθεσης, γι’ αυτό και συχνά περιλαμβάνονται σε συμπληρώματα που απευθύνονται σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση.

Μαγνήσιο για χαλάρωση, καλύτερο ύπνο και δυνατά οστά

Το μαγνήσιο παίζει ρόλο στη μυϊκή χαλάρωση, στην ποιότητα του ύπνου και στη διατήρηση της οστικής υγείας. Επιπλέον, συμμετέχει στη μετατροπή της βιταμίνης D στη βιολογικά ενεργή της μορφή. Αν και συνήθως δεν διατίθεται ως «ειδικό» συμπλήρωμα εμμηνόπαυσης, αποτελεί συχνό συστατικό πολυβιταμινούχων συνδυασμών.

Ισοφλαβόνες σόγιας και κόκκινου τριφυλλιού για φυτική ορμονική υποστήριξη

Οι ισοφλαβόνες είναι φυτικές ενώσεις με δομή παρόμοια με τα οιστρογόνα. Στην καθημερινή πρακτική έχουμε δει ότι μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση εξάψεων και άλλων αγγειοκινητικών συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Παρ’ όλα αυτά, η χρήση τους χρειάζεται προσοχή, ιδιαίτερα σε γυναίκες με ιστορικό ορμονοεξαρτώμενων παθήσεων, και πρέπει να γίνεται πάντα σε συνεργασία με γιατρό.

Black cohosh, το φυτικό εκχύλισμα για εξάψεις

Το black cohosh ή σιμισιφούγκα στα ελληνικά είναι από τα πιο γνωστά φυτικά συμπληρώματα για την αντιμετώπιση εξάψεων και νυχτερινών εφιδρώσεων. Αν και πολλές γυναίκες αναφέρουν βελτίωση, η ασφάλειά του δεν είναι ίδια για όλες. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις ηπατικών προβλημάτων ή ταυτόχρονης φαρμακευτικής αγωγής, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.

Φυτικά εκχυλίσματα και συνδυαστικά σκευάσματα

Πολλά συμπληρώματα εμμηνόπαυσης περιλαμβάνουν συνδυασμούς φυτικών εκχυλισμάτων, όπως dong quai, κόκκινο τριφύλλι ή λυγαριά, μαζί με βιταμίνες και μέταλλα. Η αποτελεσματικότητά τους διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και, παρότι υπάρχουν ενδείξεις για όφελος από τη χρήση τους, δεν μπορούν να θεωρηθούν υποκατάστατο φαρμακευτικής αγωγής- όταν αυτή είναι απαραίτητη.

Κίνδυνοι, προφυλάξεις και σωστή χρήση

Πριν από την έναρξη οποιουδήποτε συμπληρώματος, είναι σημαντικό να προηγείται αξιολόγηση με αιματολογικές εξετάσεις, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Οι διεθνείς οδηγίες συμφωνούν ότι τα συμπληρώματα πρέπει να χρησιμοποιούνται στοχευμένα και όχι αδιάκριτα. Ορισμένα σκευάσματα μπορεί να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα ή να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες, ενώ η υπερβολική δοσολογία, όπως σε ασβέστιο και βιταμίνη D, μπορεί να είναι επιβλαβής. Σε κάθε περίπτωση, τα συμπληρώματα πρέπει να θεωρούνται ενίσχυση και όχι αντικατάσταση της σωστής διατροφής.

Πρακτική προσέγγιση στην καθημερινότητα

Η συνεργασία με γιατρό και διαιτολόγο βοηθά στον εντοπισμό των πραγματικών αναγκών. Η επιλογή συμπληρωμάτων πρέπει να βασίζεται στα συμπτώματα και στα εργαστηριακά ευρήματα, ξεκινώντας συνήθως από χαμηλότερες δόσεις και παρακολουθώντας την ανταπόκριση του οργανισμού. Παράλληλα, μια ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρωτεΐνη, φρούτα, λαχανικά, ψάρια και καλή ενυδάτωση παραμένει θεμέλιος λίθος της υγείας.

Τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο υποστήριξης κατά την εμμηνόπαυση. Η αποτελεσματικότητά τους, όμως, σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από την εξατομίκευση. Με επιστημονική καθοδήγηση και σε συνδυασμό με τον κατάλληλο τρόπο ζωής, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε αυτή τη σημαντική φάση.

Η αρθρογραφία του δικτύου Green Pharmacy αντλεί στοιχεία μόνο από έγκυρες πηγές και επίσημους φορείς. Η αρθρογραφία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική διάγνωση και αγωγή.

Βρείτε τώρα δίπλα σας ένα φαρμακείο του Δικτύου Green Pharmacy εδώ!