Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, 30% με 50% όλων των τύπων καρκίνου μπορούν να προληφθούν. Ανάμεσά τους, ο καρκίνος του δέρματος, ένας από τους πιο συνηθισμένους, αλλά και πιο εύκολους να προληφθεί, καθώς η προστασία μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνήθειες που υιοθετούμε καθημερινά.

 

Τύποι καρκίνου του δέρματος

Ο καρκίνος του δέρματος εμφανίζεται σε διάφορες μορφές, αλλά τρεις είναι οι πιο συχνές:

  • Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (BCC)
  • Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (SCC)
  • Το μελάνωμα.

Καθένας από αυτούς έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, βαθμό επικινδυνότητας και τρόπους αντιμετώπισης.

 

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (BCC). Το πιο συχνό αλλά λιγότερο επιθετικό

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, αν και είναι ο πιο συχνός τύπος καρκίνου του δέρματος, είναι και ο λιγότερο επικίνδυνος. Παρουσιάζεται κυρίως σε περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο, όπως το πρόσωπο, τα αυτιά, το τριχωτό της κεφαλής και ο λαιμός. Αναπτύσσεται αργά και πολύ σπάνια κάνει μεταστάσεις, αλλά μπορεί να επεκταθεί τοπικά και να προκαλέσει βλάβες στους γύρω ιστούς.

Η διάγνωση γίνεται με βιοψία, ενώ η θεραπεία περιλαμβάνει τη χειρουργική αφαίρεση, την κρυοπηξία, την ηλεκτροκαυτηρίαση και τη φωτοδυναμική θεραπεία.

 

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (SCC). Πιο επιθετικό, χρειάζεται έγκαιρη αντιμετώπιση

Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα προέρχεται από τα ακανθοκύτταρα, από τα οποία αποτελείται το μεγαλύτερο μέρος της επιφανειακής στοιβάδας του δέρματος (η επιδερμίδα), και είναι η δεύτερη πιο συχνή μορφή καρκίνου του δέρματος. Παρότι ξεκινά τοπικά, μπορεί να εξαπλωθεί στους υποκείμενους ιστούς και, σε ένα μικρό ποσοστό (2-10%) να κάνει μεταστάσεις, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς.

Εντοπίζεται κυρίως σε περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο, όπως τα αυτιά, το πρόσωπο, τα χείλη, τα χέρια και το φαλακρό τμήμα του κρανίου. Ωστόσο, μπορεί να αναπτυχθεί και σε ουλές, εγκαύματα ή χρόνιες πληγές.

 

Μελάνωμα. Ο πιο επικίνδυνος τύπος καρκίνου του δέρματος

Το μελάνωμα είναι ο πιο επιθετικός καρκίνος του δέρματος, καθώς μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα σε άλλα όργανα. Αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα (κύτταρα που παράγουν τη μελανίνη) και μπορεί να εμφανιστεί είτε ως νέα βλάβη είτε ως αλλαγή σε έναν προϋπάρχοντα σπίλο (ελιά).

 

Πώς να αναγνωρίσετε ένα ύποπτο μελάνωμα

Ένας απλός τρόπος για να αξιολογήσετε μια ύποπτη ελιά είναι το μνημονικό ABCDEF με 6 αγγλικές λέξεις (3 εκ των οποίων προέρχονται από τα ελληνικά):

  • A (Asymmetry): Ασυμμετρία – το ένα μισό της ελιάς δεν μοιάζει με το άλλο.
  • B (Border): Ασαφή ή ανώμαλα όρια.
  • C (Color): Ανισοκατανομή χρώματος ή πολλές αποχρώσεις.
  • D (Diameter): Διάμετρος μεγαλύτερη από 6 χιλιοστά.
  • E (Elevation): Ανύψωση ή αλλαγή υφής.
  • F (Family History): Οικογενειακό ιστορικό μελανώματος.

 

Η σημασία της πρόληψης

Καθώς η σχέση μεταξύ έκθεσης στον ήλιο και καρκίνου του δέρματος έχει αποδειχθεί εδώ και δεκαετίες, η πρόληψη εστιάζει, σε μεγάλο βαθμό, ακριβώς εκεί. Για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, ακολουθήστε τις παρακάτω συμβουλές:

 

Μείνετε στη σκιά – ο ήλιος δεν είναι πάντα φίλος

Αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο, ειδικά τις μεσημβρινές ώρες (10:00 π.μ. – 4:00 μ.μ.), όταν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι πιο έντονη.

 

Αποφύγετε τα εγκαύματα και το τεχνητό μαύρισμα

Τα ηλιακά εγκαύματα βλάπτουν το δέρμα σε βάθος, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου. Το ίδιο ισχύει και για το τεχνητό μαύρισμα (solarium), καθώς εκπέμπει επικίνδυνη ακτινοβολία.

 

Ντυθείτε έξυπνα με ρούχα και αξεσουάρ προστασίας

  • Φορέστε φαρδιά, ελαφριά ρούχα με μακριά μανίκια.
  • Χρησιμοποιήστε πλατύγυρο καπέλο για σκιά στο πρόσωπο.
  • Προστατέψτε τα μάτια σας με γυαλιά ηλίου που απορροφούν τουλάχιστον το 99% της UVA και UVB ακτινοβολίας.

 

Η UV ακτινοβολία δεν έρχεται μόνο από ψηλά!

Η υπεριώδης ακτινοβολία αντανακλάται από άμμο, νερό, χιόνι και πάγο. Επιπλέον, μπορεί να διαπεράσει ελαφριά ρούχα, παράθυρα και το παρμπρίζ του αυτοκινήτου.

 

Αντηλιακό: ο καθημερινός σας σύμμαχος

  • Χρησιμοποιήστε αντηλιακό ευρέως φάσματος (UVA/UVB) με SPF 15 ή υψηλότερο, κάθε μέρα.
  • Για παρατεταμένη έκθεση, επιλέξτε SPF 30+ και αδιάβροχο προϊόν.
  • Απλώστε τουλάχιστον 2 κουταλιές της σούπας αντηλιακό σε όλο το σώμα, 30 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο.
  • Ανανεώστε κάθε 2 ώρες ή μετά από κολύμπι/ιδρώτα.
  • Προσοχή: μην χρησιμοποιείτε το αντηλιακό ως δικαιολογία για περισσότερη ώρα στον ήλιο.

 

Προστατέψτε τους μικρούς ήρωες!

Τα νεογέννητα δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο. Τα μικρά παιδιά χρειάζονται ειδική προστασία και σκιά.

 

Αυτοέλεγχος & τακτική δερματολογική εξέταση

Εξετάζετε το δέρμα σας κάθε μήνα από την κορυφή ως τα νύχια, χρησιμοποιώντας το μνημονικό ABCDEF που αναφέραμε παραπάνω. Επιπλέον, επισκεφθείτε τον δερματολόγο σας μία φορά τον χρόνο για προληπτικό έλεγχο.

Η αρθρογραφία του δικτύου Green Pharmacy αντλεί στοιχεία μόνο από έγκυρες πηγές και επίσημους φορείς. Η αρθρογραφία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική διάγνωση και αγωγή.

Βρείτε τώρα δίπλα σας ένα φαρμακείο του Δικτύου Green Pharmacy εδώ!