Το σύμπλεγμα Β δεν είναι μία βιταμίνη, αλλά μια ομάδα 8 διαφορετικών βιταμινών, καθεμία με ξεχωριστό ρόλο, που όμως συνεργάζονται στενά μεταξύ τους.

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β ανακαλύφθηκαν σταδιακά, μέσα σε περίπου 25 χρόνια (1910 – 1934). Η πρώτη που ταυτοποιήθηκε ήταν η Β1 (θειαμίνη), ενώ η Β12 (κοβαλαμίνη) ήταν η τελευταία και πιο πολύπλοκη δομικά. Εκείνη την περίοδο, κάποιες ουσίες θεωρήθηκαν αρχικά βιταμίνες Β, αλλά αργότερα αποσύρθηκαν, κάτι που εξηγεί την αρίθμηση με «κενά».

 

Β1 (Θειαμίνη): Ο μεταβολιστής. Βοηθά στη μετατροπή των υδατανθράκων σε ενέργεια. Χωρίς αυτήν, ο εγκέφαλος και η καρδιά “ξεμένουν” από καύσιμο.

 

Β2 (Ριβοφλαβίνη): Η βιταμίνη της λάμψης. Είναι απαραίτητη για την όραση και την υγεία του δέρματος, ενώ προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες.

 

Β3 (Νιασίνη): Ο σύμμαχος του πεπτικού και του νευρικού συστήματος. Παίζει καθοριστικό ρόλο στη μετατροπή της τροφής σε ενέργεια και στη διατήρηση της χοληστερόλης σε υγιή επίπεδα.

 

Β5 (Παντοθενικό Οξύ): Η βιταμίνη κατά του στρες. Συμμετέχει στη σύνθεση των ορμονών και των νευροδιαβιβαστών.

 

Β6 (Πυριδοξίνη): Ο ρυθμιστής της διάθεσης. Βοηθά στη δημιουργία της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης, των χημικών του εγκεφάλου που μας κάνουν να νιώθουμε χαρούμενοι.

 

Β7 (Βιοτίνη): Η βιταμίνη της ομορφιάς. Είναι ο λόγος που τα μαλλιά, τα νύχια και το δέρμα μας παραμένουν δυνατά και υγιή.

 

Β9 (Φολικό Οξύ): Ο αρχιτέκτονας του DNA. Ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη των κυττάρων, ειδικά κατά την εγκυμοσύνη.

 

Β12 (Κοβαλαμίνη): Ο φύλακας των νεύρων. Είναι απαραίτητη για τον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων και τη λειτουργία του εγκεφάλου.

 

Γιατί λείπουν αριθμοί από το Β1 έως το Β12;

Ορισμένες ουσίες που αρχικά θεωρήθηκαν βιταμίνες Β, αργότερα αποδείχθηκε ότι

παράγονται από τον ίδιο τον οργανισμό ή δεν πληρούν τα κριτήρια της βιταμίνης. Έτσι, αποσύρθηκαν από το σύμπλεγμα των βιταμινών Β, οι παρακάτω ουσίες:

  • Β4 (αδενίνη)
  • Β8 (ινοσιτόλη)
  • Β10 (παρα-αμινοβενζοϊκό οξύ, PABA)
  • Β11 (σαλικυλικό οξύ)

Παρότι δεν θεωρούνται πλέον βιταμίνες, εξακολουθούν να έχουν βιολογικό ενδιαφέρον.

 

Ενέργεια και νευρικό σύστημα: Η σύνδεση με τις βιταμίνες Β

Γιατί νιώθουμε συχνά εξαντλημένοι ακόμα κι αν έχουμε κοιμηθεί αρκετά; Η απάντηση συχνά βρίσκεται στο έλλειμμα βιταμινών Β. Ενώ οι υδατάνθρακες και τα λίπη είναι τα καύσιμα του μεταβολισμού μας, οι βιταμίνες Β είναι ο “σπινθήρας” που θα τα ανάψει.

Στο νευρικό σύστημα, η δράση τους είναι ακόμη πιο κρίσιμη. Η Β6 (πυριδοξίνη) και η Β12 (κοβαλαμίνη) συνεργάζονται για τη διατήρηση της μυελίνης, του προστατευτικού περιβλήματος των νεύρων. Όταν η μυελίνη είναι υγιής, τα σήματα μεταδίδονται γρήγορα και καθαρά. Όταν υπάρχει έλλειψη, εμφανίζονται συμπτώματα όπως μυρμήγκιασμα στα άκρα, θολή σκέψη και ευερεθιστότητα.

 

Η πρόκληση της καθημερινότητας

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι υδατοδιαλυτές. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα μας δεν μπορεί να τις αποθηκεύσει για μεγάλο χρονικό διάστημα (με εξαίρεση τη Β12). Ό,τι περισσεύει, αποβάλλεται καθημερινά. Επομένως, χρειαζόμαστε συνεχή αναπλήρωση μέσω της διατροφής.

Ωστόσο, ο σύγχρονος τρόπος ζωής είναι ο εχθρός τους. Συγκεκριμένα:

  • Το στρες. Καταναλώνει τις βιταμίνες Β με ταχείς ρυθμούς.
  • Επεξεργασμένες τροφές. Το λευκό αλεύρι και η ζάχαρη στερούνται των βιταμινών που υπήρχαν στον αρχικό καρπό.
  • Αλκοόλ και καφές. Αυξάνουν την αποβολή τους από τον οργανισμό.

 

Συμπληρώματα διατροφής

Μια ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει πλήρη δημητριακά, αυγά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, πράσινα φυλλώδη λαχανικά και κρέας (κυρίως για τη Β12) είναι η βασική πηγή των βιταμινών του συμπλέγματος Β. Τι γίνεται όμως όταν οι απαιτήσεις της ζωής ξεπερνούν τις αντοχές μας;

Σε περιόδους έντονης πνευματικής εργασίας, εξετάσεων, έντονου στρες ή αν ακολουθείτε μια χορτοφαγική διατροφή (όπου η Β12 σπανίζει), ένα συμπλήρωμα συμπλέγματος Β μπορεί να κάνει τη διαφορά. Δεν είναι απλά ένα τονωτικό, αλλά το σύνολο όλων των απαραίτητων στοιχείων ώστε το σώμα να κάνει τη δουλειά του σωστά.

Σημείωση: Αν παρατηρήσετε τα ούρα σας να έχουν έντονο κίτρινο χρώμα μετά τη λήψη συμπληρώματος συμπλέγματος Β, μην ανησυχήσετε. Πρόκειται για τη βιταμίνη Β2 (ριβοφλαβίνη) που αποβάλλεται φυσιολογικά. Είναι η απόδειξη ότι το σώμα σας πήρε αυτό που χρειαζόταν και αποβάλλει το περίσσευμα.

 

Επίλογος

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικός μηχανισμός ζωής. Λειτουργούν αθόρυβα στο παρασκήνιο, μετατρέποντας την τροφή σε ενέργεια, υποστηρίζοντας τον εγκέφαλο και διατηρώντας τον μεταβολισμό σε ισορροπία. Είτε μέσα από μια προσεγμένη διατροφή είτε, όπου χρειάζεται, με τη βοήθεια συμπληρωμάτων, η επαρκής πρόσληψή τους αποτελεί επένδυση στη σωματική και πνευματική μας ευεξία, κάθε μέρα, και σε κάθε ηλικία.

Η αρθρογραφία του δικτύου Green Pharmacy αντλεί στοιχεία μόνο από έγκυρες πηγές και επίσημους φορείς. Η αρθρογραφία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική διάγνωση και αγωγή.

Βρείτε τώρα δίπλα σας ένα φαρμακείο του Δικτύου Green Pharmacy εδώ!