Διαλειμματική νηστεία: όταν η λύση γίνεται πρόβλημα

Τα τελευταία χρόνια, η διαλειμματική νηστεία έχει παρουσιαστεί λίγο–πολύ ως λύση για όλα: αρκεί να τρώμε σε συγκεκριμένες ώρες και θα βελτιωθεί όχι μόνο το βάρος, αλλά και ο μεταβολισμός μας και η υγεία μας γενικά σε όλα τα επίπεδα.

Τι είναι στην πράξη η διαλειμματική νηστεία;

Η διαλειμματική νηστεία είναι η πρακτική της αποχής ή της σημαντικής μείωσης της πρόσληψης τροφής για ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα. Τα πιο συνηθισμένα σχήματα είναι το16:8 (16 ώρες χωρίς φαγητό, 8 ώρες με φαγητό), ή 18:6, ή σχήματα τύπου 5:2, κατά το οποίο 5 ημέρες τρώμε ελεύθερα και 2 τρώμε μόνο 500 kcal.

Όταν η λύση γίνεται πρόβλημα

Στην αρχή, η διαλειμματική νηστεία μπορεί να δώσει μια αίσθηση οργάνωσης, ενώ η μείωση της πρόσληψης θερμίδων, μπορεί να οδηγήσει σε «εύκολη» απώλεια βάρους. Πρέπει εδώ να αναφέρθει πως σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα η διαλειμματική νηστεία δεν υπερέχει μακροπρόθεσμα σε απώλεια βάρους σε σχέση με μια ισορροπημένη διατροφή με παρόμοιο θερμιδικό έλλειμμα.

Το να μη μπορεί όμως κάποιος να φάει όποτε πεινάει, αλλά μόνο σε συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο, οδηγεί αρκετούς ανθρώπους στο να ζουν με άκαμπτους κανόνες και να δίνουν μεγαλύτερη σημασία στις ώρες παρά στα μηνύματα του σώματος τους. Αυτό οδηγεί πολύ συχνά σε κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας φαγητού, εντός του παραθύρου σίτισης, ενώ αυξάνει τις πιθανότητες να προτιμήσουν πιο πυκνά θερμιδικά και πλούσια σε λιπαρά τρόφιμα ή/και να φάνε βιαστικά (υπερφαγία).

Επιπλέον, η διαλειμματική νηστεία ως μέθοδος, συνήθως δεν ασχολείται καθόλου με την ποιότητα της διατροφής και το κατά πόσο τα γεύματα που καταναλώνονται υποστηρίζουν μακροπρόθεσμα την υγεία. Ακόμα κι αν κάποιος επιλέγει πιο θρεπτικές τροφές στο παράθυρο που «επιτρέπεται» να φάει, αν αυτό είναι χρονικά πολύ μικρό, είναι πιο δύσκολο πρακτικά να καλυφθούν όλες οι ανάγκες του οργανισμού σε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, ειδικά σε άτομα με αυξημένες ανάγκες (π.χ. άτομα που γυμνάζονται, ή γυναίκες στην κλιμακτήριο). Επιπλέον, αν τα γεύματα είναι λίγα και μεγάλα, συχνά οδηγούν και σε γαστρεντερική δυσφορία (φούσκωμα, καούρες, βαρύ στομάχι), ειδικά αν το άτομο καταναλώνει μεγάλο όγκο φαγητού σε λίγο χρόνο.

Πέρα όμως από τη σχέση με το φαγητό και την κάλυψη των θρεπτικών αναγκών, η διαλειμματική νηστεία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά και την κορτιζόλη. Η κορτιζόλη είναι βασική ορμόνη του στρες και ακολουθεί φυσιολογικά έναν ημερήσιο ρυθμό, με υψηλότερες τιμές το πρωί και χαμηλότερες το βράδυ. Όταν μένουμε συστηματικά πολλές ώρες νηστικοί, αυτός ο ρυθμός μπορεί να διαταραχθεί, κάτι που επηρεάζει την ορμονική ισορροπία και τη ρύθμιση του μεταβολισμού. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για άτομα με αυξημένο άγχος, διαταραχές ύπνου ή ορμονικές ευαισθησίες, όπως συμβαίνει στην κλιμακτήριο.

Ποιοι δεν πρέπει να κάνουν διαλειμματική νηστεία;

Η διαλειμματική νηστεία δεν συστήνεται σε άτομα με ενεργή ή παλαιότερη διατροφική διαταραχή ή επεισόδια υπερφαγίας, με σακχαρώδη διαβήτη ή άλλα νοσήματα που απαιτούν ρύθμιση γλυκόζης/φαρμακευτική αγωγή, σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό και σε εφήβους. Δεν είναι επίσης καλή ιδέα για όσες βρίσκονται στην εμμηνόπαυση, γιατί μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την ορμονική ισορροπία, την κορτιζόλη και την τάση για κοιλιακό λίπος.

Θέλω να την δοκιμάσω ούτως ή άλλως!

Αν παρά τις επιφυλάξεις επιλέξεις να δοκιμάσεις διαλειμματική νηστεία, προσπάθησε να μην μένεις πάνω από 8 ώρες χωρίς φαγητό ενώ είσαι ξύπνιος και, αν χρειάζεται να περιορίσεις κάτι, προτίμησε να είναι το βραδινό και όχι το πρωινό, ώστε να μην εξαντλείσαι από την πείνα μέσα στην ημέρα. Φρόντισε κάθε γεύμα να είναι όσο πιο ισορροπημένο γίνεται και ιδανικά μην καταναλώνεις λιγότερα από δύο γεύματα την ημέρα, ώστε να καλύπτεις επαρκώς τις διατροφικές σου ανάγκες, χωρίς να χρειάζεται να τρως υπερβολικές ποσότητες σε μικρό χρονικό διάστημα.

Αν δεις ότι σκέφτεσαι το φαγητό πολύ συχνά, αγχώνεσαι με τα ωράρια ή εμφανίζεις επεισόδια υπερφαγίας, τότε μάλλον η διαλειμματική νηστεία δεν σου ταιριάζει και είναι προτιμότερο να την σταματήσεις.

Συμπέρασμα

Συνοψίζοντας, η διαλειμματική νηστεία μπορεί να φαίνεται μια εύκολη λύση, όμως για πολλούς ανθρώπους κρύβει παγίδες: δημιουργεί μια κακή σχέση με το φαγητό, δεν σε μαθαίνει να τρως σωστά, δυσκολεύει την πρόσληψη όλων των απαραίτητων θρεπτικών ουσιών και μπορεί να επηρεάσει τις ορμόνες. Αν την επιλέξεις, χρειάζεται να εφαρμόζεται με μέτρο, με σεβασμό στα σήματα του σώματος και με έμφαση στην ποιότητα των γευμάτων, όχι μόνο στις ώρες. Και αν διαπιστώσεις ότι σε αγχώνει ή σε απομακρύνει από μια πιο ήρεμη σχέση με το φαγητό, τότε το πιο υγιές βήμα είναι να την διακόψεις και να αναζητήσεις ένα πιο ισορροπημένο, βιώσιμο τρόπο διατροφής.

Η αρθρογραφία του δικτύου Green Pharmacy αντλεί στοιχεία μόνο από έγκυρες πηγές και επίσημους φορείς. Η αρθρογραφία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική διάγνωση και αγωγή.

Βρείτε τώρα δίπλα σας ένα φαρμακείο του Δικτύου Green Pharmacy εδώ!